Sunday, June 14, 2009

Terminator: Salvation unaccomplished

Trong số những bộ phim được chờ đợi nhất ở Việt Nam mùa hè 2009, hẳn không thể thiếu vắng Terminator: Salvation. Lý do thì nhiều. Nhưng có một lý do hết sức đặc biệt: với nhiều người, cái tên Terminator đã gắn liền với những hoài niệm của một thuở học trò dấm dúi thuê băng.

Vào cái thời mà phim hay thì, ít phim dở thì nhiều, phim hạng B lại càng nhiều vô kể ấy, Terminator 2 không chỉ là một bộ phim. Xét về kịch bản, T2 không xuất sắc, sáng tạo bằng T1, nhưng đối với rất nhiều cậu bé ngày đó, hơn tất cả những Van Damme, Lundgren, Rambo, Terminator đại diện cho action, cho Hollywood, cho những gì oách nhất, kỳ ảo nhất, hoang đường nhất điện ảnh có thể đem lại. Gần hai thập kỷ đã qua, kỹ xảo điện ảnh đã tiến những bước dài, song những gì bộ tứ ngày ấy, đặc biệt là T-800, khắc vào óc người xem thì có lẽ không bao giờ phai nhạt.

Sự chờ đợi ấy càng nhân lên gấp bội sau thất bại của phần 3, Rise (or Fall?) of the Machine và thành công của Dark Knight. Không ít người hy vọng Christian Bale sẽ khôi phục được cái huy hoàng một thuở của Terminator. Hơn nữa, T4 lại là câu chuyện về tương lai: cái tương lai đầy khiếp sợ mà chúng ta mới chỉ thấp thoáng thấy trong ba phần trước, nay đã thành hiện thực. Thế thì ai mà không háo hức…

… để rồi thất vọng.

Công bằng mà nói, T4 không phải là quá tệ. Nếu là một phim hành động thông thường thì nó chẳng đến nỗi nào, hoành tráng máu lửa vào loại nhất mùa phim hè năm nay, có lẽ chỉ thua Transformer 2 mà thôi. Nhưng dưới cái bóng của T2 và kỳ vọng của khán giả thì nó quả là một nỗi thất vọng. Nói theo kiểu Tây là “It’s nowhere near T2.” Giây phút T4 tiến đến gần T2 nhất, nếu có, là khi John Connor ấn play và từ chiếc đài cũ vang lên giọng nói lạnh lùng, kiên quyết của Sarah.

Có lẽ đó chính là điểm mà T4 thiếu – một cảm giác căng thẳng, sợ hãi, khủng bố đến nghẹt thở mà T2 từng đem lại, cái cảm giác nặng trĩu trước mối đe dọa ghê gớm không chỉ với sinh mạng của hai nhân vật chính, mà với vận mệnh cả nhân loại. Giọng nói của Sarah chứa đựng tất cả những điều đó.

Cái tương lai mà Sarah lo sợ đã thành hiện thực. Năm 2018, mười bốn năm sau ngày tận thế, Skynet tiếp tục nỗ lực tiêu diệt tàn dư của nhân loại. John Connor (Christian Bale) lúc này đã là một thành viên chủ chốt của phe Kháng chiến. Năm 2003, Marcus Wright (Sam Worthington) lĩnh án tử hình và đồng ý hiến xác cho nghiên cứu của Cyberdynes do tiến sĩ Serena Kogan (Helena Bonham Carter) tiến hành. Mười lăm năm sau, tỉnh dậy sau giấc ngủ dài, Marcus cứu được Blair Williams (Moon Bloodgood), một nữ phi công của quân Kháng chiến và được cô đưa về căn cứ. Connor quyết tâm cứu Kyle Reese (Anton Yelchin), người sẽ quay về quá khứ và trở thành cha anh, khỏi tay Skynet bằng mọi giá. Sự xuất hiện của Marcus là hy vọng duy nhất của anh.

Khi Marcus chui ra khỏi đống đổ nát của vụ nổ hạt nhân ở phòng thí nghiệm của Skynet và đi bộ đến Los Angeles, trước mắt anh là một thế giới hoang tàn và diệt vong. Nếu xét riêng phần dàn dựng bối cảnh và quay phim, McG đã khá thành công khi tạo nên một thế giới hậu tận thế chết chóc qua một lăng kính đầy u tối. Những trường đoạn hành động ở nửa đầu phim khá tốt, và Shane Hurlbut đã có một cảnh quay đặc biệt xuất sắc với chiếc trực thăng của John Connor. Nhưng nỗ lực của vị đạo diễn Charlie’s Angels chỉ dừng ở đó. Kịch bản của T4 không những thiếu vắng sự sáng tạo tuyệt đối của T1, độ cool của T2, mà còn quá khiên cưỡng. Cốt truyện đơn giản không thể hiện được sự khủng khiếp khi kẻ thù của nhân loại là những cỗ máy –điều Cameron làm được chỉ bằng vài hình ảnh ngắn ngủi về cuộc chiến tranh tương lai ở đầu T2. Nếu thay Skynet bằng một chế độ độc tài thì câu chuyện sẽ không khác bao nhiêu, và T4 sẽ trở thành một phiên bản kém hấp dẫn hơn của Equilibrium (cũng với Christian Bale thủ vai chính).

Có lẽ đòi đóng John Connor bằng được là sai lầm lớn nhất của Bale, còn nhượng bộ anh là sai lầm lớn nhất của McG. Kịch bản của phim, lẽ ra xoay quanh Marcus Wright, vai diễn McG nhắm cho anh, vì vậy buộc phải viết lại để nâng vai trò của John Connor lên - so với Worthington, Bale mới là ngôi sao chính. Buộc phải theo cả hai tuyến nhân vật, câu chuyện vì thế mà lỏng ra và không đủ thời gian tích lũy kịch tính cần thiết, vốn là điểm rất mạnh của T2. Những sự lặp lại motif của T2 như đoạn Connor vs. T-800 hay cái kết càng khiến sự khác biệt ấy nổi bật hơn. Rải rác đâu đó là vài chi tiết độc đáo, nhưng chỉ thế thôi thì chưa đủ làm nên một sequel xứng đáng. Trong khi đó, John Connor hoàn toàn bị Marcus Wright lấn át – đây là lần thứ hai Bale bị lu mờ trước sự tỏa sáng của một người Úc – đầu tiên là Heath Ledger và giờ là Sam Worthington. Có lẽ mười bốn năm chiến đấu với những cỗ máy đã khiến John sắt lại, và xét về cảm xúc thì người máy hơn là John chứ không phải Marcus. Bryce Dallas Howard, người thay thế Clair Danes trong vai Kate Connor, không để lại nhiều ấn tượng.

Cuối cùng, có lẽ nên nói đôi chút về những robot concept trong T4. Cái đáng sợ của Terminator nằm trong sự kết hợp giữa sức mạnh máy móc với bề ngoài và trí thông minh của con người, trong những mô xương kim loại lòi ra dưới lớp da bị đạn bắn thủng lỗ chỗ, hay trong cảnh T-1000 một tay cầm điện thoại giả giọng bà mẹ nuôi dụ John về còn tay kia đâm suốt đầu ông bố. Robot của T4 tuy đa dạng về chủng loại nhưng không tạo được cảm giác ấy. Con hydrobot đầu tiên giống một con cá sắp bị làm thịt, khiến khán giả buồn cười hơn là sợ hãi. Mất đi cảm giác khủng bố ấy, Terminator không còn là Terminator nữa.

No comments:

Post a Comment