Tuesday, April 17, 2012

Một con người. Một ngày dài. Một cuộc đời.

Có nhiều, nếu không muốn nói là rất nhiều, cách để làm một bộ phim hay. Lẽ dĩ nhiên, không có cách nào là dễ cả. Nhưng có một số cách có lẽ là khó hơn những cách khác. Quá duy mỹ thì dễ rơi vào hào nhoáng mà sáo rỗng. Quá duy cảm thì dễ mất đi sự chặt chẽ cần thiết cho một tác phẩm điện ảnh (bởi xét cho cùng, điện ảnh là một môn nghệ thuật đầy kỹ thuật). Người có thể đi thăng bằng trên hai sợi dây ấy không nhiều. Cùng lúc đi trên cả hai, lại càng ít nữa. Tom Ford, nhà thiết kế thời trang lừng danh, ở lần đầu lấn sân điện ảnh với bộ phim A single man, hẳn đã làm rất nhiều người ngạc nhiên khi ung dung đi về trên cả hai lằn ranh mong manh ấy.

A single man của Tom Ford là một bộ phim hoàn mỹ trong sự không hoàn mỹ của chính nó. Có lẽ không ai tán tụng nó là tuyệt phẩm, là kiệt tác bất hủ của mọi thời đại. Và chắc chắn là các nhà phê bình đã (và sẽ còn) nhìn ra những khiếm khuyết. Nhưng bất chấp tất cả, hẳn là không ít người vẫn phải thở dài trước vẻ đẹp mỹ lệ, đầy nhục cảm, và gần như không tì vết suốt chín mươi chín phút của bộ phim.

Dựa theo cuốn tiểu thuyết cùng tên của Christopher Isherwood, A single man là câu chuyện về một ngày – chính xác là ngày 30 tháng 11 năm 1962, một tháng sau khủng hoảng tên lửa ở Cuba – của George Falconer (Colin Firth), một giáo sư văn học người Anh sống ở Los Angeles. Tám tháng sau khi người bạn đời 16 năm của ông qua đời, Falconer thức dậy vào buổi sớm từ cơn ác mộng về cái chết của Jim. Khởi đầu ngày mới với tâm niệm đây sẽ là ngày cuối, ông chuẩn bị cho cuộc chết của mình một cách không thể kỹ lưỡng hơn và phong cách hơn. Chỉ có điều, ông không ngờ rằng những gặp gỡ và tao ngộ với cô bạn lâu năm Charlotte (Julianne Moore), cậu sinh viên Kenny (Nicholas Hoult) và gã trai bao Tây Ban Nha Carlos đã biến hôm ấy thành một ngày đáng nhớ và kết thúc nó với một cách không thể đẹp hơn, đúng như Dinah Washington thời ấy thường hay hát: What a difference a day make! Twenty four little hours…

A single man hội đủ các nhân tố cần thiết để trở thành bi kịch. Là người đồng tính, Falconer vốn dĩ đã rất cô đơn - ai từng xem Milk thì chắc vẫn chưa quên vào thập niên 70 người đồng tính còn bị kỳ thị ghê gớm ra sao tại Mỹ, và càng cô đơn hơn khi mất đi người bạn đời đích thực. Mỗi nhân vật phụ cũng đều bi kịch theo cách của riêng mình: Charlotte thất bại trong hôn nhân, Kenny hoang mang giữa cuộc đời, và Carlos tan vỡ giấc mơ Hollywood. Tất cả sống khắc khoải trong bóng mây thảm họa hạt nhân bao trùm nước Mỹ ở thời điểm ấy. Tom Ford không né tránh điều đó, mà ngược lại, tiếp cận nó một cách trực diện, song với một góc nhìn đầy mỹ cảm và phong cách (stylistic). Và đi cùng với nó là một nỗi niềm đồng cảm sâu xa – bản thân Tom Ford cũng là một người đồng tính. A single man, bởi thế, rất buồn, nhưng cũng rất đẹp. Đẹp tới mức làm khán giả sững sờ, gần như quên mất đây là bi kịch. Đẹp tới mức chỉ có thể diễn tả bằng một từ: kinh diễm.

Câu chuyện của A single man giản dị. Thách thức với Tom Ford vì thế không phải là sẽ kể gì, mà là kể nó ra sao? Có những người làm biên kịch, quay phim rất giỏi, nhưng lại thất bại khi chuyển sang đạo diễn. Vậy thì tại sao, một nhà thiết kế thời trang, kinh nghiệm điện ảnh rất ít ỏi, lại thành công ngay ở bộ phim đầu tay? Câu trả lời có lẽ nằm trong vùng đất chồng lấn giữa thời trang và điện ảnh. Cả hai, xét đến tận cùng, đều là những môn nghệ thuật thị giác. Tom Ford có thể không hiểu biết rành rẽ về điện ảnh như dân trong nghề. Nhưng anh lại sở hữu một thứ hiếm người có được: một bản năng mỹ cảm thiên phú, một nhãn quan về phong cách ưu việt, điều đã giúp anh vực dậy Gucci từ chỗ suy tàn và biến nó thành một thương hiệu hùng mạnh của thời trang thế giới. Mỹ cảm của Tom, cộng với diễn xuất của Colin Firth và nhạc của Korzeniowski (soạn nhạc cho Metropolis) đã làm nên một A single man lung linh trên mỗi một khuôn hình.

Nét độc đáo nhất ở A single man là cách xử lý màu sắc của Tom. Những tông màu nóng và lạnh được sử dụng đan xen ở nhiều cấp độ tương phản khác nhau nhằm khắc họa sự đa dạng về cảm xúc của nhân vật. Mỗi khi Falconer u uất, màu phim trầm xuống và bợt đi. Và trong những phút hưng phấn hiếm hoi khi ông tiếp xúc với nguồn sinh khí dạt dào hơn từ những con người khác, khuôn hình bừng sáng với những gam màu nóng. Cùng một đoạn thoại, những khi ống kính hướng vào Falconer, tông màu chìm xuống. Chuyển sang Kenny, tất cả lại rực lên với vẻ tươi tắn của chàng trai 20 tuổi. Mỗi khi Falconer hoài niệm về Jim, ký ức lại lung linh trong sự tương phản sống động với cái ảm đạm của hiện thực. Sự tương phản ấy còn dữ dội hơn trong đoạn gặp gỡ giữa Falconer và Carlos. Đó vừa là sự tương phản của nhân vật – một kiệt quệ khát khao, một căng đầy nhựa sống; vừa là sự tương phản của ngoại cảnh – tà huy đỏ rực đổ bóng lên tấm poster khổ lớn màu xanh lợt, nơi đôi mắt kinh hoàng của Janet Leigh ở Psycho đang nhìn sâu vào lòng khán giả trong một nỗ lực tuyệt vọng để tìm lối thoát cho mình.

Sự chắc chắn tuyệt đối về sinh mệnh của mình (sẽ kết thúc khi ngày hết) đã khiến mọi giác quan của Falconer như căng ra và nhạy bén hơn. Khi cận kề sự chết nhất cũng là lúc ông mẫn cảm nhất với vẻ đẹp đầy mộng mị của sự sống, cho dù đó là mồ hôi trên bờ ngực trần của một tay vận động viên tennis, màu son môi và mùi nước hoa trên tóc mai cô thư ký, hay đôi chân gày gò nhưng vẫn chứa chan nhựa sống của cô bé Jennifer. Tom Ford khắc họa điều đó bằng những cú máy macro –cách giải quyết có thể là hơi nghiệp dư đối với một số người, nhưng lại phản ánh rõ nét nhất lối tiếp cận trực diện thường thấy ở anh. Sự thẳng thắn đến bạo liệt ấy của Tom đã nhận được một sự bổ sung ăn ý qua diễn xuất tiết chế và thâm trầm từng làm Colin Firth nổi danh với Kiêu hãnh và Định kiến. Với nét mặt Ănglê biểu cảm mãnh liệt trong mỗi cái nhíu mày, Firth diễn rất đạt nỗi cô đơn và niềm tuyệt vọng luôn bị kìm nén dưới vẻ ngoài lịch lãm của Falconer. Cũng tuyệt vọng như bạn mình và còn thất bại thê thảm trong hôn nhân, nhưng Charlotte của Julianne Moore lại mang đến một hơi thở hồn nhiên và vô ưu. Chính cô, cùng với Kenny, đã giúp Falconer tái sinh. Nếu như cô níu ông lại bằng trách nhiệm của tình bằng hữu, thì Kenny, bằng ánh mắt và nụ cười rạng rỡ sắc thanh xuân, bằng niềm chân thành tuổi trẻ, đã giúp ông vượt qua quá khứ, vượt qua Jim, để rồi trả lại cho ông niềm yêu cuộc sống, cho một ngày của ông thực sự là trọn vẹn.

Điểm mạnh của Tom, trong chừng mực nào đó, cũng chính là điểm yếu của anh. Bản năng của một art-director lâu năm trong ngành thời trang có lẽ đã cuốn Ford đi trong cách anh bài trí và bố cục bộ phim của mình. Mỗi một khung hình của A single man đều có thể trở thành một tấm print-ad hoàn hảo. Cách Falconer xếp đặt tư trang của mình để chuẩn bị tự tử không còn là sự chỉn chu của một giáo sư đại học, mà mang đậm dấu ấn của một stylist. Và đoạn hồi ức đen trắng của Falconer về Jim, nếu như thêm vào một chai Yves Saint Laurent M7 thì hẳn là không khác gì một bức hình quảng cáo nước hoa for men chính hiệu. Với một nhà phê bình khắt khe, đó sẽ là những điểm trừ. Nhưng đồng thời, chất stylistic của Tom cũng góp phần xóa nhòa đi ranh giới giữa video quảng cáo và điện ảnh, và đó cũng có thể tính là điểm cộng cho anh.

Có những giây phút ở A single man, Tom làm ta nhớ đến hai bậc thầy khác về mỹ cảm – Almodovar và Vương Gia Vệ. Nếu bức poster khổng lồ làm khán giả liên tưởng đến All about my mother thì những thanh âm se sắt rất Umebayashi sau mỗi khuôn hình quay chậm lại gợi nhớ về In the mood for love. Nhưng, có lẽ, với Tom, người hiểu rất rõ sự khác biệt giữa sáng tạo và sao chép, sự tương đồng ấy là một cách không thể đẹp hơn để tôn vinh những con người cùng chia sẻ với anh niềm đam mê dành cho mỹ cảm.

Trong một thế giới nơi lợi nhuận thống trị điện ảnh, những con người như Pedro Almodovar và Vương Gia Vệ ngày càng ít đi. Bởi thế cho nên, chúng ta có mọi lý do để vui mừng, khi có thêm một người gia nhập hàng ngũ ấy. Tháng 6/2010 vừa qua, Tom tiết lộ anh đang theo đuổi một dự án điện ảnh thứ hai. Và với những gì anh đem đến ở A single man, chúng ta có mọi lý do để cùng chờ đợi.

1 comment:

  1. ung thư vòm họng có di truyền khôngBệnh tiểu đường là một trong những căn bệnh phổ biến hiện nay, người bị bệnh tiểu đường thường không có cách nào chữa hết bệnh mà chỉ còn cách sống chung với nó.
    ung thư vòm họng có nguy hiểm khôngTuy nhiên, cách chữa bệnh yếu sinh lý ở nam giới bằng testosterone chỉ mang tính tạm thời, không nên áp dụng trong thời gian dài.
    ung thư vòm họng biểu hiện như thế nàoTrong tử cung: Sau khi giao hợp một tiếng, tinh trùng xuất hiện trong tử cung; sau 6 tiếng, toàn bộ tinh trùng sống và hoạt động khỏe mạnh
    bệnh ung thư cổ tử cung và cách điều trịDưới đây là những dấu hiệu của bệnh trĩ mà chúng tôi mang đến nhằm giúp các bạn có thể phát hiện bệnh trĩ sớm để có thể điều trị kịp thời.
    bệnh ung thư cổ tử cung sống được bao lâuNam đó chính là ung thư vòm họng. Tuy nhiên, để phát hiện ra nó không hề đơn giản, thường được phát hiện ở giai đoạn bệnh đang phát triển mạnh
    chích ung thư cổ tử cung khi đã quan hệBệnh tiểu đường là một trong những căn bệnh phổ biến hiện nay, người bị bệnh tiểu đường thường không có cách nào chữa hết bệnh mà chỉ còn cách sống chung với nó.
    chích ngừa ung thư cổ tử cung webtrethoTuy nhiên, cách chữa bệnh yếu sinh lý ở nam giới bằng testosterone chỉ mang tính tạm thời, không nên áp dụng trong thời gian dài.
    nguyên nhân gây ra bệnh ung thư cổ tử cungTrong tử cung: Sau khi giao hợp một tiếng, tinh trùng xuất hiện trong tử cung; sau 6 tiếng, toàn bộ tinh trùng sống và hoạt động khỏe mạnh
    tầm soát ung thư cổ tử cung miễn phíDo nhiễm bộ phận sinh dục mà gặp nhiều nhất là viêm tuyến tiền liệt. Đây là cơ quan sản xuất ra tinh dịch, giúp nam giới có thể xuất tinh và duy trì nòi giống.
    tiêm ung thư cổ tử cung mấy mũiChanh là loại quả thông dụng trong làm đẹp và chữa trị mụn hiệu quả. Cách thực hiện trị mụn ở lưng bằng chanh như sau: bạn hãy cắt đôi một quả chanh rồi lấy một nửa chà nhẹ nhàng lên da lưng trong 5 phút rồi rửa sạch lưng bằng nước ấm.
    tiêm phòng ung thư cổ tử cung mấy mũiĐau bụng kinh là một hiện tượng sinh lý bình thường ở phụ nữ chúng ta. Đau bụng trong kỳ kinh thường bắt đầu trước kỳ nguyệt san 1 tuần và kéo dài cho tới ngày thứ 2 hoặc thứ 3 của kỳ nguyệt san

    ReplyDelete