Wednesday, June 20, 2012

Une Vie de Chat

2011 dường như là một năm được mùa của những bộ phim “in Paris”. Chúng ta có Midnight in Paris của Woody Allen, có Monster in Paris của Bibo Bergeron, bộ phim hoạt hình 3D hiếm hoi từ nước Pháp. Nhưng mang đến nhiều ngạc nhiên hơn cả có lẽ phải là A cat in Paris, khi sản phẩm của Foliage studio bất ngờ có mặt trong danh sách đề cử Oscar 2012.

Dù là phim hoạt hình và mang một cái tên dễ thương đầy hứa hẹn, A cat in Paris không hoàn toàn dành cho trẻ con mà còn cả cho người lớn. Bộ phim vỏn vẹn 70 phút là một câu chuyện ly kỳ thực thụ, với những tên cướp đáng sợ, những cảnh rượt đuổi hồi hộp, những làn hơi khắc khoải của Billie Holiday khi hát I wished on the moon, và những sắc màu đượm chất noir hiếm thấy ở thế giới hoạt hình. May mắn thay, hiểm nguy và căng thẳng đã được gia giảm vừa đủ để hấp dẫn khán giả trưởng thành, nhưng không quá mức khiến các em bé phải sợ hãi; còn sâu lắng và hồn nhiên cũng được thêm nếm đều tay để thu hút người xem từ cả hai lứa tuổi.

Mối quan hệ giữa Jeanne, một nữ cảnh sát, và cô con gái nhỏ Zoe ngày càng xấu đi sau cái chết của người chồng/đồng nghiệp, nhất là khi Zoe bị sang chấn tâm lý và bị câm tạm thời. Niềm an ủi duy nhất của cô bé là Dino – một Ryan Gosling của loài mèo: chú ta bầu bạn với cô bé lúc ban ngày và khi đêm xuống, sánh vai gã “thần thâu” Nico, rong ruổi trên những mái nhà của thành Paris hoa lệ và vơ vét châu báu từ những nhà giàu có. Theo dấu chân Dino, cả Zoe và Nico bị cuốn vào cuộc phiêu lưu, đối đầu với tên tội phạm Victor Costa, kẻ sát hại cha cô bé và nay đang âm mưu ăn trộm một pho tượng quý mà Jeanne có trách nhiệm bảo vệ.

Trong khi Hollywood bị cuốn vào trào lưu 3D, hoạt hình Châu Âu vẫn âm thầm và kiên trì theo đuổi phong cách 2D, nhưng không thiếu cách tân và đột phá. Từ The Triplets of Belleville độc đáo, Secret of Kells tươi tắn, The Illussionist ưu tư, đến Persepolis sâu sắc, mỗi bộ phim đều đem đến cho người xem niềm hạnh phúc khi chứng kiến sức sống đa dạng mà mãnh liệt của hoạt hình truyền thống. A cat in Paris là sự nối tiếp duyên dáng cho dòng chảy ấy. Câu chuyện của Alain Gagnol có thể khá công thức, nhưng từng đường nét, từng khuôn hình đều toát lên chất sáng tạo khi pha trộn một cách tự nhiên nét vẽ của những cuốn sách tranh trẻ thơ với phong cách của hội họa Biểu hiện.

Không như những chú mèo thời đại của Hollywood, biết đấu kiếm và kể chuyện cười nhem nhẻm, Dino là một chú mèo đích thực, và cư xử cũng ra dáng một con mèo đích thực: sống về đêm, thích bắt thằn lằn, và cô độc. Song Dino không phải là nhân vật họ mèo duy nhất ở Paris. Bạn đồng hành của chú, Nico, nhanh chóng gợi cho khán giả nhớ tới tên trộm lừng danh John Robie, biệt danh Chú mèo trong To catch a thief của Alfred Hitchcock. Nếu già Alfred làm hoạt hình thì có lẽ phim của ông hẳn sẽ có phong cách không xa A cat là bao. Chất mèo còn được thể hiện qua phong cách chuyển động cách điệu mượt mà của nhân vật khi cả hai lướt đi nhẹ nhàng, như diều lướt gió, trên những mái nhà và dưới vòm trời sao Paris.

Không dừng ở đó, A cat còn là sự kết hợp tinh tế giữa hình với bóng. Dưới bàn tay bộ đôi Alain Gagnol – Jean-Loup Felicioli, màu sắc của ánh sáng và bóng tối, nhân vật và hậu cảnh được pha trộn một cách hoàn hảo và gây ấn tượng thị giác mạnh mẽ. Đó là khi Jeanne tập Thái cực quyền với cái bóng của mình, khi nhân vật giằng co, rượt đuổi trong bóng tối được minh họa bằng những đường viền trắng trên nền đen. Và xen giữa nét vẽ Biểu hiện là những khoảnh khắc siêu thực bất ngờ: cuộc chiến đấu của Jeanne với con bạch tuộc trong tâm thức, hay cơn hoang tưởng của gã trùm xấu xí…

Bên cạnh sự xuất sắc trong hình ảnh, A cat còn chứa đựng (và truyền tải) một lượng cảm xúc vượt xa độ dài của bộ phim. Người xem dễ dàng cảm nhận sự rời rạc trong mối quan hệ của Jeanne và Zoe, nỗi cô đơn và niềm tuyệt vọng của em khi bất lực trong việc bày tỏ suy nghĩ của mình bằng lời nói, cũng như cơn ám ảnh của Jeanne khi bị bóng ma của Victor Costa không ngừng đeo đuổi.

Để cân bằng với những giây phút nặng nề ấy, Alain và Jean-Loup tô điểm cho A cat bằng những tình tiết hài hước mà không dễ dãi. Phần lớn trong số này đến từ sự ngu khờ của đám tội phạm lâu la. Cuộc tranh cãi về đồ ăn khiến ta bật cười vì chất Tarantino không lẫn vào đâu được trong từng câu thoại. Và chú chó Rufus tội nghiệp, kẻ thù không đội chung trời của Dino, cũng là một tác nhân mang lại những tiếng cười sảng khoái.

No comments:

Post a Comment